شرح‌حال‌ها

10 فرد مشهوری که از یک سایه‌نویس کمک گرفته‌اند

جان اف. کندی در حالِ کشیدن سیگار برگ کوبایی که قبل از سفارش تحریم تجاری كوبا در 1962 به تعداد زیادی خریداری کرد
ترجمه مریم فرحزاد
1399/09/09

اگر این روزها سری به کتابفروشی یا کتابخانه زده باشید، احتمالاً به این نکته پی بردهاید که تنها آثار افراد مشهور و سیاستمدار به‌نوعی با این پیام همراه شده است که در مورد زندگی ما «به همه» بگویید. بیشتر این افراد از کمک سایه‌نویسی برخوردار بوده‌اند که شرح حال آنان را نوشته است و این متن به 10 فرد مشهور اشاره می‌کند که زندگینامه خود را به سایه‌نویس سپرده‌اند اما چندان تمایلی به افشای این واقعیت نداشته‌اند.

 

 اما، آیا این افراد مشهور یک‌ جا نشسته‌اند و خودشان کتاب‌هایشان را می‌نویسند، یا اینکه سایه‌نویس‌ها را استخدام می‌کنند تا به آن‌ها کمک کنند داستان‌هایشان را روی کاغذ بیاورند؟ یافتن پاسخ این سوال آن‌طور هم که به نظر می‌رسد راحت نیست. افراد مشهور معمولاً خودشیفته و مغرور‌اند و به هیچ وجه تصور اینکه بخواهند از شخص دیگری تقدیر کنند، به مذاقشان خوش نمی‌آید. در حقیقت، بسیاری از افراد مشهور یا سیاستمداران که از کمک سایه‌نویس‌ها استفاده می‌کنند، از آن‌ها درخواست می‌کنند تا توافقنامه عدم افشای قرارداد را امضا کنند و به این ترتیب راه را بر هر گونه تقدیر از آن‌ها در قبال نوشتن کتاب (یا حتی اعتراف به کمک آن‌ها در نوشتن آن!) می‌بندند. غالباً، هنگامی که یک فرد مشهور اعتراف می‌کند که در نوشتن کتاب خود از فرد دیگری کمک گرفته است، اصطلاح سایه‌نویس را با واژگان دیگری مانند «همکار مؤلف»، «همکار نویسنده» یا «همکار» جایگزین می‌کند. این کار تلاشی است تا این‌گونه به نظر برسد که نویسنده اول و آخر این کتاب خود او است. پس از یک جستجوی تمام‌عیار، حالا ما فهرستی شاملِ 10 چهره مشهور و سیاستمدار را در اختیار داریم که مشهور‌اند به اینکه هنگام نوشتن کتاب‌های خود از کمک سایه‌نویس (یا به‌قول آن‌ها «همکار») استفاده کرده‌اند.

 

1. گوئینت پالترو:

در حالی که این هنرپیشه پس از مدتی ادعا كرد كه هر كلمه از كتاب آشپزی‌اش با عنوان «دختر پدرم» را خودش نوشته است، پیش از آن به روزنامه «نیویورك‌تایمز» گفته بود كه این كتاب با كمك سایه‌نویس، جولیا تورشن نوشته شده است.

 

2. نیکول ریچی:

این بازیگر و مدل دو کتاب منتشر کرده است: زندگینامه‌ای با عنوان «حقیقت درباره الماس‌ها» و یک رمان به نام «گرانبها». زمانی که ریچی برای معرفی رمان «گرانبها» تبلیغ می‌کرد، ادعا کرد که این کتاب را خودش به‌تنهایی نوشته است. با این حال، ادعای ناشر او مبنی بر اینکه بخش اعظم این کتاب کار یک سایه‌نویس است، با گفته‌های او تناقض داشت.

 

3. پیت ونتز:

در صفحه نخست کتاب این موسیقیدان با عنوان «خاکستری» که براساس تجربه شخصی‌اش از بیماری روانی نوشته شده است، از جیمز مونتگومری به‌عنوان یکی دیگر از نویسندگان این رمان تقدیر شده است.

 

4. پاملا اندرسون:

در موارد متعددی از نقش ستاره محبوب سابق برنامه تلویزیونی بِی واچ در شکوفایی صنعت سایه‌نویسی برای افراد مشهور تقدیر شده است. او دو كتاب با عناوین «ستاره» و «طرفدار ستاره» دارد كه صراحتاً تأیید می‌كند هر دو کتاب را با همکاری اریك شاو كویین نوشته است.

 

5. لورا بوش:

بانوی اول سابق تأیید کرد که کتاب شرح حال او با عنوان «از صمیم قلب»، با کمک لیریک وینیک نوشته شده است. به‌گفته خانم بوش، داستان‌های این کتاب برگرفته از تخیلات شخصی خودش بود و لیریک وینیک تنها در نگارش آن‌ها به او کمک کرده است.

 

6. چیپ و جوآنا گینز:

زوج تلوزیونی سریال تلوزیونی «خرید خانه کلنگی» در کتاب مشترک خود با عنوان «داستان مگنولیا» از مارک داگوستینو به‌عنوان نویسنده همکار تقدیر کرده‌اند. با این حال، به گفته چیپ گینز، کتاب جدیدش با عنوان «سودهای سرمایه: چیزهایی که خیره‌سرانه به‌ دست آوردم» را بدون کمک سایه‌نویس نوشته است. به هر حال، او از همسرش به خاطر کمک در به خاطر سپردن جزئیات کوچک تقدیر کرده است.

 

7. هیلاری داف:

این بازیگر و خواننده به‌تازگی نوشتن رمان‌های بزرگسالان را آغاز کرده است. او با اشاره به این مسئله که در نوشتن شکل صحیح واژگان مشکل اساسی دارد، اعتراف کرد که یک سایه‌نویس در نوشتن کتاب‌هایش به او کمک میکند.

 

8. جان اف. کندی:

کتاب رئیس‌جمهور کندی با عنوان «شرح‌حال‌هایی در باب شجاعت»، زمانی که او سناتور ماساچوست بود به نگارش درآمد و برنده جایزه پولیتزر شد. در حالی که کندی هرگز اعتراف نکرد که از کمک یک سایه‌نویس استفاده کرده است، دستیار دیرینه و نویسنده سخنرانی‌هایش، تد سورنسن، این راز را در زندگی‌نامه خود فاش کرد و گفت که او «اولین پیش‌نویس بیشتر فصل‌ها» را در کتاب «شرح‌‌حال‌ها» انجام داده و در انتخاب واژگان بسیاری از جملات آن کمک کرده است.

 

9. اشلی جاد:

شرح حال بسیار تحسین‌شده بازیگر و فعال معروف، اشلی جاد، با عنوان «همه آنچه تلخ و شیرین است: یک خاطره»، در اصل توسط او نوشته شده بود. او از نیکلاس دی. کریستف برای نوشتن پیشگفتار کتابش و از ماریان ولرز برای همکاری در نوشتن این کتاب قدردانی کرده است.

 

10. لیا رمینی:

این بازیگر که به‌خاطر قطع همکاریاش با مجموعه مستند علم‌شناسی (و مستندهای A و E) شهرت زیادی دارد، شرح حالی از زندگی خود با عنوان «دردسرساز: ماندن در هالیوود و علم‌شناسی» نوشت. در حالی که داستان‌ها بر اساس تجربیات زندگی او خلق شده‌اند، وی از همکار مؤلفش یعنی ربکا پَلِی که با کمک او این کتاب را نوشته است، تقدیر می‌کند.

 

 


مریم فرحزاد گوئینت پالترو نیکول ریچی پیت ونتز پاملا اندرسون لورا بوش چیپ و جوآنا گینز هیلاری داف جان اف. کندی اشلی جاد لیا رمینی

دیگر مطالب زندگی دیگران

سرنوشت روشنفکران ژیواگو

تا پیش از آنکه پاسترناک رمان دوران‌سازِ «دکتر ژیواگو» را بنویسد و سرسختانه تصمیم به انتشار آن بگیرد، کسی در شوروی او را به‌عنوان یک «مخالف» نمی‌شناخت. اما تصمیم قاطع او به انتشار رمانش در ایتالیا سرآغاز رسم و روال ادبی تازه‌ای در روسیه پس از استالین شد. پاسترناک تحت فشار حزب کمونیست و مخالفت کانون نویسندگان شوروی جایزه نوبل 1958 را نپذیرفت. برای نخستین بار بعد از جنگ جهانی دوم، سانسور بدخیم اتحاد شوروی را شکست و پاسترناک توانست روایت هولناک خود را از سرنوشت روشنفکران شوروی منتشر کند، روایتی که از پسِ سالیان دورودراز همچنان برای درکِ موقعیت نسلی از روشنفکران روسیه که در دوران استالین و انقلاب بلشویکی زیستند، معتبر است. رمان «دکتر ژیواگو» شصت‌وشش سال پیش در چنین روزهایی در خارج از شوروی منتشر شد و انقلابی ادبی در دوران بعد از استالین بود که به دوره «آب شدن یخ‌ها» موسوم است.


تبعیدی‌ها

پابلو نرودا، شاعر و مبارز مطرح آمریکای لاتین، هم‌رزم آلنده و برنده نوبلِ ادبیات در سال 1971 است. نفتالی ریکاردو ری‌یس باسو آلتو، معروف به پابلو نرودا زندگی ادبی و سیاسیِ پرفراز و نشیبی داشت. او از تبار شاعرانی بود که مبارزه را سرشته در هنر می‌دانست و کنشگری و شعر را هم‌پای هم مهم می‌شمارد. نرودا در 12 ژوئیه سال 1904 در خطه پارال کشور شیلی به دنیا آمد. او هنوز چهارده سال نداشت که نخستین مقاله‌ خود را در نشریه‌ای محلی به چاپ رساند و چند سال بعد، هنوز به بیست‌سالگی نرسیده بود که سیزده قطعه شعر در مجله‌ای منتشر کرد. از آن بعد تمام اشعار نرودا رنگی سیاسی دارد و همین امر آوازه او را از شیلی به آمریکای لاتین فراتر می‌برد. او دیگر شاعری برای تمام امریکای لاتین است که از رنج‌ها و خشم‌ها مردمان این خطه می‌سراید. از مهم‌ترین بزنگاه‌های زندگی نرودا ایراد خطابه «من متهم می‌کنم» در ششم ژانویه 1948 در مجلس سنا بود که منجر به صدور حکمِ عزل او از سناتوری مجلس توسط دیوان عالی شیلی شد و البته دیوان به همین حکم بسنده نمی‌کند و قصد بازداشت او را دارد. این اتفاق در سراسر امریکای لاتین بازتابی گسترده پیدا می‌کند و بسیاری به هواداری از او برمی‌خیزند و سرانجام نرودا ناگزیر به ترک وطن می‌شود. در زادروز نرودا، بخشی از خاطراتِ این شاعر چپ‌گرا از سفرش به شوروی را مرور می‌کنیم که در آنجا با شاعرانی همفکر خودش دیدار می‌کند، شاعرانی تبعیدی‌ که برای گرامی‌داشتِ پوشکین گرد هم آمده‌اند.


در سایه جنوب

ویلیام فاکنر از مهم‌ترین داستان‌نویسان جهان است که در ایران هم به خوبی شناخته می‌شود و بسیاری از آثار او توسط مترجمان مختلف به فارسی منتشر شده است. او را نویسنده جنوب نامیده‌اند و این جنوب هم جغرافیایی است و هم ادبی. او با با سبک خاص داستان‌نویسی‌اش و نیز تصویر درخشانی که از زندگی مردمان جنوب امریکا به دست داده در تاریخ داستان‌نویسی جاودانه شده است. فاکنر در زمان حیاتش برنده نوبل ادبیات شد و آثارش تا امروز همواره مورد توجه بوده و از زوایای مختلف بررسی شده است. فاکنر علاقه‌ای به صحبت کردن درباره زندگی شخصی‌اش نداشت و به‌خصوص از سال‌های کودکی او اطلاعات زیادی در دست نیست با این‌ حال، زندگی‌نامه‌نویسان متعددی به سراغش رفته‌اند و دوره‌های مختلف زندگی او را تصویر کرده‌اند. فاکنر در 25 سپتامبر 1897 متولد شد و در سال 1962 درگذشت.


مایه عذاب تمدن

ژان ژاک روسو در 28 ژوئن سال 1712 در ژنو سوئیس متولد شد. او از مهم‌ترین چهره‌های اندیشه غربی و معاصر فیلسوفانی چون کانت و هیوم بود. روسو و عقایدش تن واحدی بودند و او معتقد بود که باید سرشت حقیقی خود را جست‌وجو کنیم. عصر روسو، یعنی سال‌های آغازین قرن هجدهم، عصر انقلاب علمی و جنبش روشنگری است و روسو در میانه پیشرفتی نوین بر شناخت و تجربه خود حقیقی تاکید داشت. برخی منتقدان و زندگی‌نامه‌نویسان، روسو را غیرعقلانی‌‌ترین نمونه در میان همه فیلسوفان بزرگ دانسته‌اند و دلیلش هم این است که در آثار او به دفعات احساس بر استدلال عقلانی چیره می‌شود. زندگی روزمره روسو در اغلب موارد چیزی جز تجربه‌ای عذاب‌آور نبود؛ تجربه‌ای که از لحظه تولد با او زاده شده بود.


از شعر و اسلحه

ارنستو چه‌گوارا در 14 ژوئن 1928 در شهر روساریو در آرژانتین متولد شد و پس از پایان تحصیلات ابتدایی‌اش در سال 1946 وارد دانشکده پزشکی بوئنس‌آیرس شد. او در 1953 تحصیل در دانشکده پزشکی را به پایان رساند و بلافاصله پس از آن به بولیوی، پرو و گواتمالا رفت. ملاقات چه‌گوارا با فیدل کاسترو به ژوئیه 1955 برمی‌گردد؛ در این زمان چه‌گوارا با فیدل کاسترو که بعد از آزادی از زندان به مکزیک رفته و او نیز در آنجا پناهنده است دیدار می‌کند و در اینجاست که تصمیم می‌گیرد به جنبش او یعنی جنبش 26 ژوئیه بپیوندد. گوارا که ابتدا در گروه چریکی کاسترو به عنوان پزشک حضور دارد و بین همرزمانش با نام «چه» مشهور شده، که لقبی است خودمانی و محبت‌آمیز، پس از مدتی به فرماندهی یکی از گروه‌های چریکی مستقر در سیئرا مائسترا می‌رسد. چه‌گوارا تا پایان عمر کوتاهش در مبارزه چریکی در جاهای مختلف حضور داشت و سرانجام در بولیوی دستگیر شد و به قتل رسید. اما هنوز هم مهم‌ترین یا یکی از مهم‌ترین نمادهای مبارزه چریکی و برابری‌خواهانه است و الهام‌بخش بسیاری دیگر از مبارزات مسلحانه و آزادی‌بخش در دیگر کشورها بوده است.


به رسوایی احترام بگذارید!

مارکی دو ساد، یکی از مطرودترین نویسندگان عصر روشنگری است که در عین حال او را پیشروترین نویسنده دوران روشنگری نیز خوانده‌اند. در ميان نويسندگان و فيلسوفانِ مطرح عصر روشنگري همچون منتسکیو، دیدرو، ولتر و روسو، طبعا مارکی دوساد چهره متفاوتی است که روشنگري او را موجودي خطرناک براي بشريت دانسته و حکم به طرد او و آثارش از جامعه می‌دهد. چرا که مضمون محوری آثار ساد دارای برداشتي افراطي از مفاهيم عصر روشنگري همچون آزادي، خودآیینی، اخلاق و نقد کلیسا است. ساد، شاید از معدود کسانی است که با کشاندنِ این مفاهیم به سرحدات خود، پیشاپیش زوالِ تدریجی آرمان‌های روشنگری را پیش‌بینی می‌کند. مارکی آلفونس فرانسوا دو ساد، در 12 ژوئن 1740 در پاریس در خانواده‌ای اشرافی به دنیا آمد. در نوجوانی به مدرسه ارتش رفت چرا که در آن روزگار مرسوم بود فرزندان اشراف در مدرسه ارتش آموزش ببینند. ساد هفده ساله بود که به جنگ علیه پروس اعزام شد و چندی بعد در سال 1763 به درجه سروان رسید. مارکی دو ساد زندگی پرفرازونشیبی داشت و بخشِ عمده‌ای از آن را در زندان به سر برد. تمایلاتِ خلاف‌عادت جنسی او موجب شد تا چندین بار به زندان محکوم شود و حتی تا پای گیوتین نیز رفت. سرانجام دو ساد در 2 دسامبر سال 1814 در حالی قریب به نیمی از عمرش را محبوس بود از دنیا رفت.    


زندگی در برج عاج و سیل کثافت

 

گوستاو فلوبر از پایه‌گذاران رمان رئالیستی و از اولین نویسندگان رمان مدرن است. فلوبر در 12 دسامبر 1821 در شهر روآن متولد شد. پدرش پزشک و جراحی مشهور در همین شهر بود. فلوبر خیلی زود رو به ادبیات و نوشتن آورد و در کنار علاقه‌اش به ادبیات به تاریخ هم علاقه نشان داد. او برای تحصیل در رشته حقوق به پاریس رفت اما چند اتفاق در این دوران تاثیر زیادی روی او داشت. نخست دلتنگی برای شهر زادگاهش و سپس مرگ پدر که باعث شد درس را نیمه‌کاره رها کند و به شهر زادگاهش بازگردد. البته اتفاق دیگری هم در میان بود و آن عشق بی‌سرانجام فلوبر بود که تاثیری دیرپا به جا گذاشت و رد آن را می‌توان در برخی آثارش مشاهده کرد. فلوبر نویسنده پرکاری نبود و زود هم از دنیا رفت. در اواخر عمرش دچار بیماری عصبی شدیدی شد که به منزوی شدن او انجامید. فلوبر در 8 ماه می سال 1880 در شهر کرواسه و در 59 سالگی از دنیا رفت.